Hàn Quốc và Nhật Bản sẽ lần đầu tiên chạm trán nhau trong trận chung kết bóng rổ nam ASIAD. Trong khi Hàn Quốc đứng trước cơ hội trở lại đỉnh cao sau 12 năm, Nhật Bản cũng chờ đợi danh hiệu lịch sử sau 64 năm vắng bóng ở trận đấu cuối cùng.
Đội tuyển bóng rổ nam Hàn Quốc đã giành quyền vào chung kết ASIAD 2026 sau chiến thắng thuyết phục 77-51 trước Iran ở trận bán kết diễn ra ngày 18/9 tại Sân vận động Quốc tế Aichi, thành phố Nagoya (Nhật Bản). Dưới sự dẫn dắt của HLV người Latvia Nikolajs Mazulis, đội bóng xứ kim chi cho thấy sự vượt trội trước đối thủ được đánh giá cao hơn trên bảng xếp hạng FIBA. Hàn Quốc hiện đứng thứ 57 thế giới, trong khi Iran xếp thứ 28.
Ngôi sao Lee Hyun-jung là nhân tố nổi bật nhất trong chiến thắng của Hàn Quốc. Cầu thủ này ghi 26 điểm, giành 14 rebound và thực hiện thành công 7 cú ném ba điểm, qua đó hoàn tất double-double ấn tượng. Lee Woo-seok, thành viên đội bóng rổ Sangmu, cũng đóng góp 19 điểm, trong đó có 3 lần ném ba điểm thành công.
Chiến thắng trước Iran giúp Hàn Quốc trở lại trận chung kết ASIAD lần đầu tiên kể từ năm 2014. Tại kỳ đại hội tổ chức trên sân nhà Incheon năm đó, đội tuyển này đã giành huy chương vàng. Ngược lại, vị trí thứ bảy tại ASIAD Hàng Châu 2022 từng khiến bóng rổ nam Hàn Quốc trải qua một trong những kỳ đại hội đáng thất vọng nhất lịch sử. Việc góp mặt ở trận đấu cuối cùng năm nay cũng đảm bảo cho Hàn Quốc tấm huy chương đầu tiên tại giải, đồng thời mở ra cơ hội giành chức vô địch châu lục lần thứ năm sau các năm 1970, 1982, 2002 và 2014.
Ở trận bán kết còn lại, chủ nhà Nhật Bản đánh bại Trung Quốc với tỷ số 97-78 để giành tấm vé vào chung kết. Theo lịch thi đấu, Hàn Quốc sẽ đối đầu Nhật Bản trong trận tranh huy chương vàng lúc 19h40 ngày 20/9. Đây là lần đầu tiên hai đội gặp nhau ở chung kết bóng rổ nam ASIAD. Với Nhật Bản, cột mốc này càng có ý nghĩa khi đội tuyển xứ sở mặt trời mọc trở lại trận đấu tranh chức vô địch sau 64 năm, kể từ kỳ đại hội tại Jakarta năm 1962. Trước đó, Nhật Bản từng hai lần góp mặt ở chung kết vào các năm 1951 và 1962 nhưng đều thất bại trước Philippines.
Xét về lịch sử đối đầu, Hàn Quốc đang chiếm ưu thế với 48 chiến thắng và 22 thất bại trước Nhật Bản. Tuy nhiên, những cuộc chạm trán gần đây cho thấy khoảng cách giữa hai đội không còn quá rõ rệt. Trong hai trận giao hữu tại Tokyo hồi tháng trước, Hàn Quốc lần lượt nhận thất bại với cách biệt 20 và 29 điểm. Dù vậy, cục diện đã thay đổi ở vòng bảng ASIAD ngày 13/9, khi Hàn Quốc đánh bại Nhật Bản với tỷ số 100-83. Lee Jung-hyun ghi 25 điểm, trong khi Lee Hyun-jung đóng góp 16 điểm, 7 kiến tạo và 4 lần cướp bóng.
Đáng chú ý, lực lượng hai đội ở các trận giao hữu và vòng bảng có sự khác biệt. Nhật Bản không có sự phục vụ của Rui Hachimura và Yuki Kawamura tại vòng bảng, trong khi Hàn Quốc bổ sung Lee Hyun-jung cùng Choi Jun-yong, những cầu thủ vắng mặt ở loạt giao hữu trước đó.
Với một bên là nhà vô địch bốn lần và một bên đang hướng tới danh hiệu đầu tiên sau nhiều thập kỷ chờ đợi, trận chung kết ngày 20/9 hứa hẹn sẽ là cuộc cạnh tranh đáng chú ý của bóng rổ châu Á. Lợi thế đối đầu lịch sử thuộc về Hàn Quốc, nhưng chiến thắng ở vòng bảng chưa thể đảm bảo điều tương tự trong trận đấu quyết định huy chương vàng.
